Vì sao trải nghiệm NixOS sẽ thay đổi hoàn toàn cách bạn nhìn nhận về Linux?

Nhiều người đã sử dụng Linux trong vài năm. Họ chọn dùng Kali Linux đầu tiên, nhưng hóa ra đó không phải là điểm khởi đầu lý tưởng, vì vậy không ít người đã rời bỏ hệ sinh thái này trong vài năm. Lựa chọn tiếp theo là Zorin OS, một trong những bản phân phối Linux đẹp nhất. Kể từ đó, nhiều người đã sử dụng Fedora, Debian, Arch, Ubuntu và Manjaro. Hiện nay, Linux Mint là hệ điều hành được sử dụng hàng ngày.

Tuy nhiên, NixOS đã trở nên phổ biến, đặc biệt là nhờ mô hình cấu hình khai báo, cho phép tạo ra các hệ thống có thể tái tạo và hoàn tác nguyên tử. Vì vậy, trong cả một tuần, nhiều người quyết định thử dùng nó làm bản phân phối chính. Ít nhất thì nó cũng đã thay đổi cách họ suy nghĩ về Linux.

Sự sụp đổ của hệ thống snowflake

Làm thế nào việc cài đặt Linux không còn là một tai nạn lịch sử?

Theo kinh nghiệm sử dụng Linux, sau một thời gian, máy tính dần trở thành kết quả của tất cả những gì bạn đã từng làm trên đó. Ngay cả các gói bạn cài đặt cho các tác vụ đơn giản, chỉ một lần sử dụng cũng tồn tại lâu hơn nhiều so với cần thiết. Theo thời gian, các file cấu hình được chỉnh sửa, ghi đè và chỉ được khôi phục một nửa. Vì vậy, ngay cả khi có hai bản cài đặt cùng một bản phân phối, chúng vẫn có thể khác nhau đáng kể.

NixOS kiểm tra loại sai lệch này. Bản phân phối coi hệ thống như thứ bạn tạo ra, chứ không phải thứ bạn liên tục sửa đổi. Nó giúp hệ thống file gốc có thể tái tạo bất cứ lúc nào từ cấu hình. Nhiều người đến từ các bản phân phối mà thư mục /etc được coi là thiêng liêng, vì vậy điều này ban đầu khiến họ cảm thấy không thoải mái.

Tuy nhiên, mọi thứ trở nên rõ ràng khi họ nhận ra mình có thể xây dựng lại hệ thống, trong đó không có phần nào của bản build mới phụ thuộc vào các hành động trước đó. Hệ thống đơn giản là không quan tâm đến các thử nghiệm hoặc lỗi trong quá khứ, và chỉ phản ánh những gì đã được mô tả rõ ràng. Thí nghiệm kéo dài một tuần này là lần đầu tiên nhiều người trải nghiệm một bản phân phối Linux có hệ thống được định hình rõ ràng thay vì một sản phẩm cá nhân.

Cấu hình logic, không phải nghi thức

Học cách tư duy bằng Nix thay vì bash

Điều gây sốc nhất đối với những người đã thử qua nhiều bản phân phối Linux khác nhau, là nhận ra rằng trực giác Linux hiện có thường sai. Họ liên tục tìm kiếm các lệnh để vá thủ công những file cấu hình và cài đặt các dependency bị thiếu, chỉ để phát hiện ra rằng điều này không hiệu quả trên NixOS.

Ban đầu điều này có vẻ phức tạp. Mọi người đã quen với các chỉnh sửa đơn giản và những mẫu quen thuộc. Nhưng ngôn ngữ của NixOS mô tả các mối quan hệ, tùy chọn và kết quả. Nó mang lại sự chính xác, và sau vài ngày, mọi người bắt đầu đánh giá cao điều đó. Họ chủ động kích hoạt các service và khai báo những dependency thay vì giả định chúng. Dễ dàng hơn để hiểu tại sao một quy trình hoạt động và sửa chữa nó từ cấu hình khi không hoạt động.

Việc làm hỏng hệ điều hành không còn gây căng thẳng nữa

Cách các thế hệ và khôi phục đã thay đổi nỗi lo lắng khi cập nhật

Chỉ trong một tuần sử dụng NixOS, một số người đã làm hỏng nó nhiều hơn một lần. Nhưng điều đáng ngạc nhiên là việc làm hỏng nó lại không ảnh hưởng nhiều. Không có cấu hình sai hoặc quá trình xây dựng lại thất bại nào khiến hệ thống bị hư hại, và luôn có phiên bản hoạt động trước đó còn nguyên vẹn và sẵn sàng khởi động.

Các thế hệ trên NixOS đã thay đổi căn bản cách mọi người nhìn nhận và sử dụng Linux. Việc xây dựng lại hệ thống tạo ra một phiên bản hệ điều hành hoàn chỉnh, có thể khởi động được. Họ có thể quay lại khi có bất kỳ sự cố nào xảy ra, thay vì phải khắc phục sự cố trên một hệ thống bị hỏng. Nó giống như một phiên bản nâng cao của tính năng Windows System Restore, nơi toàn bộ trạng thái hệ thống (kernel, driver, ứng dụng, cấu hình) được lưu lại, và hệ thống được đảm bảo về mặt toán học là chính xác như trạng thái ban đầu. Không cần phải cấu hình snapshot, và nó loại bỏ việc phỏng đoán khi khắc phục sự cố.

Môi trường phát triển không gây ô nhiễm hệ thống

Cách NixOS giải quyết vấn đề dependency phức tạp mà không cần container

Nhiều người ngạc nhiên khi nhận thấy việc cài đặt toàn cục bắt đầu có cảm giác không ổn. Nhưng điều này hoàn toàn hợp lý vì các công cụ và thư viện trên NixOS chỉ có thể tồn tại ở nơi cần thiết. Chúng không cần phải tồn tại vĩnh viễn trên hệ thống.

Điều này cũng có nghĩa là các công cụ tồn tại khi bạn vào shell dự án, và khi bạn rời đi, chúng biến mất. Sử dụng nix-shell hoặc các môi trường tương tự ngay lập tức tạo cảm giác khác biệt so với môi trường ảo hoặc trình quản lý phiên bản. Mỗi dự án có thực tế riêng của nó, và không có gì tồn tại hoặc gây ô nhiễm hệ thống.

Với Flakes (định dạng gói có thể tái tạo của Nix), bạn có thể khóa phiên bản một cách rõ ràng. Khi kết hợp điều này với cache nhị phân, nó tạo cảm giác rất có chủ đích; so với Docker, đó là một cách tiếp cận nhẹ nhàng và tích hợp hơn. Nó cũng sạch sẽ hơn các thiết lập truyền thống, và hệ thống sẽ không tích lũy thêm các thành phần phát triển không cần thiết.