Vì sao nên thay thế môi trường desktop Windows đầy đủ bằng Shelled?

Nhiều người chưa bao giờ nghĩ mình sẽ gỡ bỏ Windows Explorer và thay thế nó bằng một thứ hoàn toàn khác. Nhưng sau nhiều năm chứng kiến ​​môi trường desktop của mình hoạt động ì ạch, tiêu tốn hàng trăm megabyte RAM chỉ để hiển thị thanh tác vụ và menu Start, cuối cùng nhiều người đã không chịu nổi nữa. Chắc chắn, bạn có thể cải thiện Windows Explorer bằng các công cụ miễn phí, nhưng chúng không giải quyết được vấn đề cốt lõi.

Việc có thể dễ dàng thay đổi môi trường desktop trên các máy Linux luôn khiến nhiều người tự hỏi liệu có công cụ tương đương nào dành cho Windows hay không. Rất may có một công cụ như vậy, và nó nhanh hơn nhiều so với Windows Explorer.

Một công cụ thay thế shell thực sự làm gì (và tại sao nó quan trọng)?

Nó không chỉ là một theme mà là toàn bộ trải nghiệm desktop

Nếu bạn đã sử dụng Windows cả đời, rất có thể bạn chưa từng nghe đến thuật ngữ "công cụ thay thế shell". Trong trường hợp của Windows, khi nói "shell", bài viết không nói về PowerShell, Command Prompt hay Windows Terminal. Trong Windows, "shell" ở đây đề cập đến explorer.exe - toàn bộ giao diện đồ họa mà bạn tương tác. Thanh tác vụ, menu Start, biểu tượng desktop và cửa sổ File Explorer - tất cả đều được xử lý bởi một tiến trình duy nhất đó.

Hầu hết mọi người không bao giờ nghĩ đến điều này, nhưng Explorer thực sự rất lớn. Nó đã tích lũy các tính năng, sự cồng kềnh và nợ kỹ thuật kể từ Windows 95. Mỗi hiệu ứng hoạt ảnh, mỗi tùy chọn menu ngữ cảnh, mỗi sự tích hợp với các hệ thống cũ đều làm tăng thêm trọng lượng. Và trong khi các máy tính hiện đại có thể xử lý nó khá tốt, thì luôn có cách để làm tốt hơn.

Đó là lý do Shelled ra đời. Như bạn có thể đoán, nó là một công cụ thay thế shell của Windows, nhằm mục đích thay thế hoàn toàn explorer.exe làm shell hệ thống, đồng thời giữ cho lớp giao diện người dùng hoàn toàn dựa trên HTML, CSS và JavaScript để dễ dàng tùy chỉnh.

Tại sao mọi người bỏ Explorer để dùng Shelled?

Khởi động nhanh hơn, ít tiến trình nền hơn, không hoài niệm

Không giống như các trình thay thế shell truyền thống như Cairo Shell hoặc Open-Shell được xây dựng bằng API Windows gốc và code C++ được biên dịch, toàn bộ giao diện người dùng của Shelled được viết bằng HTML, CSS và JavaScript, cùng các ngôn ngữ bạn sử dụng để xây dựng trang web.

Điều này thoạt nghe có vẻ điên rồ, nhưng hãy nghĩ về điều đó: Các công cụ kết xuất web hiện đại được tối ưu hóa đáng kinh ngạc. Chromium và các dẫn xuất của nó đã được đầu tư hàng tỷ đô la để làm cho nội dung web hiển thị mượt mà ở tốc độ 60 khung hình/giây. Tại sao không tận dụng điều đó cho giao diện desktop?

Ngoài tốc độ, phương pháp này giúp việc tùy chỉnh trở nên cực kỳ dễ dàng. Nếu bạn có thể chỉnh sửa file CSS, bạn có thể tùy chỉnh toàn bộ màn hình máy tính của mình. Muốn thay đổi màu thanh tác vụ? Hãy chỉnh sửa giá trị hex. Muốn thiết kế lại toàn bộ bố cục menu Start? Hãy sửa đổi một số HTML cơ bản. Không cần biên dịch lại, không cần vá lỗi nhị phân, không cần kiến ​​thức chuyên sâu về hệ thống Windows.

Theo kho lưu trữ GitHub chính thức, mục tiêu là cung cấp cho Windows sự tách biệt tương tự giữa lõi và giao diện trực quan như trên Linux. Có một lõi nhỏ, có thể kiểm thử, giao tiếp với hệ điều hành, và một môi trường HTML, CSS và JavaScript linh hoạt kiểm soát mọi thứ bạn thấy và tương tác.

Việc cài đặt một shell thay thế không thân thiện với người mới bắt đầu

Sao lưu là bắt buộc, và kế hoạch khôi phục là không thể thiếu

Shelled đang trong giai đoạn thử nghiệm rất sớm, điều đó có nghĩa là việc cài đặt sẽ không dễ dàng, và hiện tại không nên thay thế Windows Explorer bằng nó làm shell chính. Thay vào đó, nhà phát triển đã cung cấp một cách dễ dàng, không gây hại để cài đặt và kiểm thử Shelled trên nền Windows Explorer.

1. Tải xuống phiên bản Shelled mới nhất từ ​​kho lưu trữ GitHub chính thức.
2. Giải nén file ZIP đã tải xuống và đảm bảo bạn có file myshell-bootstrap.exe.
3. Mở PowerShell trong thư mục đã giải nén và chạy lệnh sau:

$env:SHELL_DEV_MODE = "1"
.\myshell-bootstrap.exe

Và thế là xong! Bạn sẽ thấy một desktop toàn màn hình xuất hiện với taskbar launcher và dải không gian làm việc của Shelled. Explorer vẫn đang chạy bên dưới, vì vậy bạn có thể:

• Sử dụng Alt + Tab để chuyển sang các cửa sổ khác
• Đóng cửa sổ console myshell-bootstrap.exe để thoát Shelled.

Đây là cách an toàn nhất để xem bạn có thích Shelled hay không mà không cần thay đổi cách Windows khởi động.

Nếu muốn chạy Shelled như một shell thực sự, bạn sẽ phải chỉnh sửa Registry của Windows. Cụ thể, bạn cần sửa đổi Registry key sau và thay đổi giá trị Shell từ explorer.exe thành file thực thi của Shelled.

HKEY_LOCAL_MACHINE\SOFTWARE\Microsoft\Windows NT\CurrentVersion\Winlogon

Trước khi thực hiện việc này, hãy đảm bảo bạn tạo một tài khoản người dùng riêng biệt cho thử nghiệm cũng như điểm khôi phục hệ thống để dễ dàng phục hồi. Bạn có thể khởi động Windows ở Safe Mode và hoàn tác các thay đổi trong registry, nhưng tốt hơn hết là nên có kế hoạch dự phòng.

Sự khác biệt về tốc độ là không thể bỏ qua

Khởi chạy tức thì, sử dụng RAM ít hơn và không có các tác vụ phụ của Explorer

Sự khác biệt về tốc độ khởi động so với Explorer được nhận thấy ngay lập tức. Trong khi Explorer thường mất từ ​​5 đến 10 giây để load đầy đủ tất cả các thành phần trên hệ thống, ngay cả với ổ SSD NVMe, Shelled thường sẵn sàng gần như ngay lập tức.

Điều này hợp lý khi bạn xem xét những gì Explorer phải khởi tạo: Thumbnail cache, shell extension, service khám phá mạng, tích hợp Windows Search Indexer và vô số các tiến trình nền khác. Ngược lại, Shelled chỉ load những gì nó thực sự cần để hiển thị giao diện người dùng. Nó được thiết kế gọn nhẹ.

Mức sử dụng RAM cũng sẽ giảm. Trên cài đặt Windows 11, Explorer thường sử dụng từ 150-250 MB RAM, ngay cả khi bạn không sử dụng nó. Con số đó có vẻ không nhiều trên một hệ thống hiện đại với 16GB RAM, nhưng nó sẽ cộng dồn lại, đặc biệt khi bạn xem xét tất cả các tiến trình liên quan sử dụng Explorer.

Với Shelled chạy làm trình quản lý cửa sổ chính, các tiến trình chiếm khoảng 100MB. Đối với người dùng phần cứng cũ, máy tính xách tay giá rẻ hoặc bất kỳ ai chạy các ứng dụng ngốn tài nguyên mà mỗi megabyte đều quan trọng, đây là một lợi thế lớn về trải nghiệm người dùng và khả năng phản hồi của hệ thống. Hãy nhớ rằng bạn có thể không thấy những lợi ích về bộ nhớ này nếu chạy Shelled trên Windows Explorer, nhưng điều này sẽ giúp bạn hình dung được việc sử dụng Shelled như thế nào.

Mặc dù là một dự án thử nghiệm, mọi người vẫn chưa gặp phải bất kỳ sự cố nào như lỗi treo máy, rò rỉ bộ nhớ, giật lag hoặc vấn đề về hiệu suất. Shelled đã đáp ứng tốt khối lượng công việc hàng ngày, bao gồm hàng tá tab trình duyệt, trình soạn thảo code và các ứng dụng khác chạy ngầm mà không gặp vấn đề gì, nhưng kết quả có thể khác nhau tùy thuộc vào người dùng.