Phát hiện loại protein mới có thể điều trị trầm cảm thông qua đường ruột

Những phát hiện mới cho thấy một loại protein có tên Reelin có thể đóng vai trò trong việc điều trị cả tình trạng “ruột rò rỉ” (leaky gut) lẫn trầm cảm nặng.

Liệu trong tương lai, một mũi tiêm protein có thể giúp cải thiện đồng thời sức khỏe đường ruột và các triệu chứng trầm cảm nghiêm trọng? Một nghiên cứu mới của Đại học Victoria (UVic), được công bố trên tạp chí Chronic Stress , cho thấy một glycoprotein mang tên Reelin có thể trở thành một lựa chọn điều trị đầy hứa hẹn.

Trong điều kiện bình thường, hệ tiêu hóa kiểm soát chặt chẽ những gì được phép đi từ dạ dày, đại tràng và ruột vào máu. Hệ thống này thường được gọi chung là “đường ruột”. Tuy nhiên, khi cơ thể chịu căng thẳng kéo dài, hoặc trong các rối loạn liên quan đến stress như rối loạn trầm cảm nặng (MDD), hàng rào bảo vệ của ruột có thể suy yếu và trở nên thấm hơn bình thường.

Khi đó, hiện tượng thường được gọi là “ruột rò rỉ” xảy ra, cho phép vi khuẩn và độc tố xâm nhập vào tuần hoàn máu. Sự rò rỉ này có thể kích hoạt phản ứng miễn dịch và gây viêm, từ đó làm trầm trọng thêm các triệu chứng trầm cảm. Chính vì vậy, các liệu pháp giúp củng cố và phục hồi hàng rào ruột được xem là một hướng tiếp cận tiềm năng trong việc phòng ngừa và hỗ trợ điều trị MDD.

Reelin – mục tiêu điều trị tiềm năng

Theo Hector Caruncho, giáo sư khoa học y sinh tại UVic và là tác giả chính của nghiên cứu, các liệu pháp dựa trên Reelin có thể là một hướng đi đáng chú ý. Reelin hiện diện ở nhiều cơ quan trong cơ thể, bao gồm não, máu, gan và cả ruột.

“Mục tiêu của nghiên cứu này là tìm hiểu vai trò của Reelin trong đường ruột, đặc biệt là trong điều kiện căng thẳng mạn tính,” ông Caruncho cho biết. “Trục ruột – não ngày càng được xem là yếu tố then chốt trong việc hiểu rõ nhiều rối loạn tâm thần, bao gồm cả trầm cảm.”

Nghiên cứu cho thấy căng thẳng kéo dài làm giảm mức Reelin trong ruột ở các mô hình tiền lâm sàng. Đáng chú ý, chỉ một mũi tiêm duy nhất với liều 3 microgram Reelin đã có thể đưa mức protein này trở lại bình thường.

Các nghiên cứu trước đó cũng chỉ ra rằng những người được chẩn đoán mắc rối loạn trầm cảm nặng có lượng Reelin trong não thấp hơn bình thường, tương tự như ở các loài gặm nhấm bị stress mạn tính. Ở những mô hình này, một mũi tiêm Reelin đường tĩnh mạch với liều 3 microgram có thể tạo ra tác dụng giống thuốc chống trầm cảm. Ngoài ra, Reelin còn được chứng minh là yếu tố cần thiết cho quá trình tái tạo bình thường của lớp niêm mạc ruột.

Ý nghĩa đối với trầm cảm và sức khỏe đường ruột

Theo Ciara Halvorson, nghiên cứu sinh tiến sĩ ngành thần kinh học tại UVic và là tác giả của bài báo, những kết quả này có thể mang lại ý nghĩa quan trọng trong việc quản lý rối loạn trầm cảm nặng, đặc biệt là ở những người đồng thời mắc các vấn đề về tiêu hóa.

“Trong điều kiện khỏe mạnh, lớp niêm mạc ruột được tái tạo sau mỗi bốn đến năm ngày. Điều này rất quan trọng vì các tế bào lót ruột liên tục phải tiếp xúc với những yếu tố có thể gây tổn hại trong lòng ruột,” Halvorson giải thích.

Nếu Reelin giúp bảo vệ chống lại hiện tượng ruột rò rỉ bằng cách hỗ trợ quá trình tái tạo niêm mạc ruột, thì gián tiếp, Reelin cũng có thể giúp ngăn chặn sự nặng lên của các triệu chứng trầm cảm do phản ứng viêm miễn dịch gây ra khi các chất từ ruột rò rỉ vào máu.

Dù vẫn cần thêm nhiều nghiên cứu trước khi Reelin có thể được ứng dụng trong lâm sàng, những phát hiện này đã đặt Reelin vào vị trí một hướng điều trị mới đầy tiềm năng cho trầm cảm, nhắm đồng thời vào các cơ chế sinh học ở cả não bộ lẫn đường ruột.