Phát hiện "siêu tàu" Trung cổ đắm tại Đan Mạch: Con tàu lớn nhất cùng loại từng được tìm thấy

Các thợ lặn vừa khai quật xác con tàu dạng Cog lớn nhất từ trước đến nay tại một eo biển ngoài khơi Đan Mạch, minh chứng cho thời kỳ phát triển kinh tế rực rỡ của châu Âu thời Trung cổ.

Các nhà khảo cổ học đã phát hiện một xác tàu đắm khổng lồ nằm dưới đáy eo biển Øresund (ngăn cách giữa Đan Mạch và Thụy Điển). Con tàu 600 năm tuổi này thuộc loại tàu Cog: một loại tàu thân tròn, trang bị một cột buồm cánh vuông, vốn là một trong những thiết kế tàu thủy tiên tiến nhất thời bấy giờ. Với chiều dài khoảng 28m và chiều rộng 9m, đây là con tàu Cog lớn nhất từng được phát hiện theo ghi nhận của Bảo tàng Tàu Viking Đan Mạch.

Cột mốc mới của khảo cổ học hàng hải

Con tàu được mệnh danh là một "siêu tàu" vận tải, có khả năng chuyên chở hàng trăm tấn hàng hóa với chi phí thấp trong giai đoạn thương mại bùng nổ vào thế kỷ 14 và 15.

Ông Otto Uldum, trưởng đoàn khai quật, cho biết: "Phát hiện này là một cột mốc đối với khảo cổ học hàng hải. Nó mang lại cơ hội duy nhất để tìm hiểu về kỹ thuật đóng tàu và cuộc sống trên những con tàu buôn khổng lồ thời Trung cổ."

Những bí mật dưới lớp bùn cát

Xác tàu được tìm thấy một cách tình cờ trong quá trình khảo sát đáy biển để xây dựng đảo nhân tạo mới ngoài khơi Copenhagen. Các nhà nghiên cứu đã loại bỏ lớp cát và phù sa bồi đắp suốt hàng thế kỷ để làm lộ diện khung thân tàu, đặt tên là Svælget 2.

Nằm ở độ sâu 13m dưới mặt nước, Svælget 2 được bảo tồn cực kỳ tốt. Lớp cát đã che chở cho phía mạn phải con tàu, giúp giữ lại được dấu vết của hệ thống dây lèo (rigging) – một điều cực kỳ hiếm thấy ở các xác tàu Cog trước đây. Đặc biệt, các nhà khảo cổ còn tìm thấy một bếp lò bằng gạch (galley), cho phép thủy thủ đoàn nấu các bữa ăn nóng trên lửa hở ngay giữa biển khơi. Các hiện vật thu được bao gồm nồi, bát nấu ăn và đồ dùng cá nhân như lược, chuỗi hạt cầu nguyện.

Mạng lưới giao thương gỗ xuyên Bắc Âu

Dựa trên phương pháp giám định vòng cây (dendrochronology), các nhà khoa học xác định con tàu được đóng vào năm 1410. Phân tích cho thấy các tấm ván vỏ tàu được nhập khẩu từ Ba Lan, trong khi khung xương tàu được làm từ gỗ của Hà Lan. Điều này chứng tỏ sự tồn tại của một mạng lưới giao thương gỗ phức tạp và quy mô xuyên suốt Bắc Âu thời bấy giờ.

Loại tàu Cog khổng lồ này được thiết kế cho những hải trình đầy hiểm nguy từ các vùng đất thấp (như Hà Lan ngày nay) đến các thị trấn thương mại ven biển Baltic. Nó giúp vận chuyển các mặt hàng thiết yếu số lượng lớn như muối, gỗ, gạch và thực phẩm cơ bản – những thứ mà trước đó vốn chỉ được vận chuyển ưu tiên cho hàng xa xỉ.