Amazon có thể ra mắt marketplace cho phép báo chí bán nội dung cho công ty AI

Cuộc đua thu thập dữ liệu huấn luyện AI trong vài năm qua diễn ra khá hỗn loạn, kéo theo hàng loạt vụ kiện và cáo buộc vi phạm bản quyền. Trong bối cảnh các công ty công nghệ đang tìm nguồn dữ liệu hợp pháp và “an toàn pháp lý” hơn, Amazon được cho là đang cân nhắc tung ra một marketplace nơi các nhà xuất bản có thể cấp phép nội dung trực tiếp cho doanh nghiệp AI.

Theo The Information, Amazon đã có các buổi làm việc với lãnh đạo ngành xuất bản để trao đổi về kế hoạch này. Trước một hội nghị AWS dành cho nhà xuất bản diễn ra hôm thứ Ba, hãng được cho là đã gửi slide giới thiệu có đề cập đến một “content marketplace”.

Khi được TechCrunch liên hệ, người phát ngôn của Amazon không phủ nhận thông tin nhưng cũng không xác nhận trực tiếp. Đại diện công ty cho biết Amazon đã xây dựng mối quan hệ hợp tác lâu dài với các nhà xuất bản trên nhiều mảng kinh doanh như AWS, Retail, Advertising, AGI và Alexa, đồng thời nhấn mạnh rằng hiện chưa có thông tin cụ thể nào để chia sẻ về chủ đề này.

Nếu triển khai, Amazon cũng không phải ông lớn đầu tiên theo đuổi mô hình này. Microsoft gần đây đã ra mắt nền tảng có tên Publisher Content Marketplace (PCM). Theo Microsoft, PCM giúp các nhà xuất bản có thêm nguồn doanh thu mới, đồng thời cho phép hệ thống AI tiếp cận nội dung cao cấp ở quy mô lớn.

Hãng cũng khẳng định PCM được thiết kế nhằm tạo ra một khuôn khổ kinh tế minh bạch cho việc cấp phép nội dung, giúp các nhà xuất bản có quyền kiểm soát rõ ràng hơn với tài sản trí tuệ của mình.

Bước đi “tất yếu” của ngành AI

Việc xây dựng marketplace cấp phép nội dung có thể xem là bước tiến tự nhiên của ngành AI. Trước đó, nhiều công ty đã cố gắng giải quyết vấn đề bản quyền bằng cách ký thỏa thuận trực tiếp với các tổ chức truyền thông lớn.

OpenAI, chẳng hạn, đã ký các thỏa thuận cấp phép nội dung với Associated Press, Vox Media, News Corp, The Atlantic và nhiều đơn vị khác. Tuy nhiên, những nỗ lực này vẫn chưa đủ để chặn làn sóng kiện tụng liên quan đến việc sử dụng dữ liệu có bản quyền trong huấn luyện AI.

Tranh chấp pháp lý xoay quanh vấn đề này vẫn đang được tòa án xem xét, trong khi các đề xuất quy định mới liên tục được đưa ra nhằm tạo khung pháp lý rõ ràng hơn.

Nỗi lo của các nhà xuất bản

Song song với vấn đề bản quyền, nhiều nhà xuất bản còn lo ngại rằng các bản tóm tắt AI – đặc biệt là AI Overviews trên Google – đang làm giảm mạnh lượng truy cập vào website của họ. Một nghiên cứu gần đây cho rằng các bản tóm tắt này có tác động “tàn phá” tới tỷ lệ người dùng nhấp vào bài viết gốc.

Theo The Information, một marketplace cấp phép nội dung ở quy mô lớn có thể được các nhà xuất bản xem là mô hình kinh doanh bền vững hơn so với những thỏa thuận riêng lẻ hiện nay. Nếu AI tiếp tục mở rộng và được sử dụng rộng rãi hơn, doanh thu từ việc cấp phép nội dung cũng có thể tăng tương ứng.

Trong bối cảnh đó, marketplace nội dung dành cho AI có thể trở thành điểm giao thoa mới giữa Big Tech và ngành truyền thông – nơi dữ liệu, bản quyền và lợi nhuận buộc phải tìm cách chung sống.