Siêu trí tuệ nhân tạo AGI là gì mà khiến các nhà khoa học phải kinh sợ?

Khái niệm AGI được nhà vật lý người Mỹ Mark Gubrud đề cập trong các thảo luận về chủ đề tự động hóa từ 1997.

Vậy AGI là gì, nó khác gì so với những chatbot đang được các hãng công nghệ trên thế giới phát triển và đưa đến người dùng như hiện nay như ChatGPT, Bard, Bing Chat, ….

Siêu trí tuệ nhân tạo AGI là gì?

Artificial General Intelligence - AGI, trí tuệ nhân tạo tổng quát là những hệ thống có thể học mọi tri thức, có nhận thức, vượt qua trí thông minh của con người, thứ mà các nhà khoa học hướng tới.

Hiện nay AGI chưa xuất hiện nên có nhiều định nghĩa khác nhau nhưng được hiểu chung là một dạng "siêu trí tuệ", thông thạo đa dạng lĩnh vực và làm được mọi việc. Khác với các hệ thống AI hiện nay, AGI không chuyên về một lĩnh vực nào cụ thể. Nó có thể đạt được các kỹ năng đặc trưng của con người là có ý thức và trực giác.

Theo OpenAI, AGI được xem là một trí tuệ nhân tạo siêu thông minh và có ích cho nhân loại.

Các chatbot như ChatGPT, Bing Chat hay Bard về cơ bản đều là các ứng dụng vận hành dựa trên những mô hình ngôn ngữ lớn (các LLMs) để đưa ra các câu trả lời dựa trên những mô hình mà nó học được từ dữ liệu.

Về lý thuyết, AGI là một loại AI có thể thực hiện được các tác vụ trí tuệ và có ý thức và trực giác như con người. Tuy nhiên, do độ phức tạp và thách thức liên quan nên các chuyên gia trong lĩnh vực AI đang biểu hiện sự hoài nghi về việc đạt được AGI trong tương lai gần.

Từ Narrow AI đến AI tổng quát

Khái niệm về trí tuệ “tổng quát” hay AI tổng quát, có thể được hiểu rõ nhất khi đối lập với Narrow AI: Một thuật ngữ mô tả hiệu quả hầu hết các loại trí tuệ Nhân tạo hiện nay, mà “trí thông minh” của chúng chỉ được thể hiện trong các lĩnh vực chuyên biệt.

Dự án Nghiên cứu Dartmouth Summer năm 1956 về Trí tuệ Nhân tạo, quy tụ các nhà toán học và nhà khoa học từ những tổ chức bao gồm Dartmouth, IBM, Harvard và Bell Labs, được coi là nguồn gốc của thuật ngữ “trí tuệ nhân tạo”. Như được mô tả trong đề xuất, “nghiên cứu [được] tiến hành dựa trên giả thuyết rằng mọi khía cạnh của việc học hoặc bất kỳ đặc điểm nào khác của trí thông minh đều có thể được mô tả chính xác đến mức một cỗ máy có thể được tạo ra để mô phỏng nó.”

Lĩnh vực “Trí tuệ Nhân tạo” đang phát triển mạnh mẽ này đã tìm cách phát triển một lộ trình cho các cỗ máy có thể tự suy nghĩ. Nhưng trong những thập kỷ tiếp theo, tiến bộ hướng tới trí thông minh giống con người ở máy móc đã tỏ ra khó đạt được.

Tiến bộ lớn hơn nhiều đã đạt được trong việc theo đuổi các máy tính thực hiện những nhiệm vụ cụ thể thường đòi hỏi trí thông minh đáng kể ở con người, chẳng hạn như chơi cờ, chẩn đoán y tế, dự báo hoặc lái xe ô tô. Nhưng những mô hình này - ví dụ, những mô hình cung cấp năng lượng cho xe tự lái - chỉ thể hiện trí thông minh trong phạm vi cụ thể của chúng.

Năm 2007, nhà nghiên cứu AI Ben Goertzel đã phổ biến thuật ngữ Artificial General Intelligence (AGI), theo đề xuất của người đồng sáng lập DeepMind, Shane Legg, trong một cuốn sách có tầm ảnh hưởng cùng tên. Trái ngược với cái mà ông gọi là “Narrow AI”, AGI là một loại AI mới với “khả năng giải quyết các vấn đề tổng quát theo cách không bị giới hạn bởi lĩnh vực cụ thể, giống như con người có thể làm được.

Tại sao nhiều học giả lại e sợ AGI?

Dù mới chỉ có trên lý thuyết, nhưng khả năng của AGI đã khiến các chuyên gia và học giả trong ngành lo ngại.

AGI là một hệ thống tự động hoàn toàn, và có thể tự nhận thức nên nó có thể vượt trội con người trong hầu hết công việc mang giá trị kinh tế. Thậm chí nó có thể trở nên thông minh hơn cả con người do có khả năng học hỏi liên tục không biết mệt mỏi. Chính vì điều này đã khiến các chuyên gia lo ngại rằng chúng ta có thể sẽ không thể kiểm soát được nó.

Ngay cả khi chưa có trí tuệ vượt trội con người, AGI cũng có thể thay thế con người trong nhiều lĩnh vực tạo ra những tác động đáng kể đối với thị trường lao động.

Bên cạnh đó, còn có những lo ngại liên quan đến vấn đề đạo đức trong việc phát triển AGI, có thể gián tiếp đe dọa đến nhân loại theo cách khác.

Chính các lo ngại này đã khiến nhiều nhà nghiên cứu AI, các chuyên gia trong lĩnh vực này đã kêu gọi các tập đoàn công nghệ kiềm chế việc phát triển siêu trí tuệ nhân tạo cấp cao này. Tuy nhiên, lời kêu gọi này đang bị các hãng công nghệ bỏ qua bởi cuộc chạy đua phát triển AI.