AI đang thay đổi cách chúng ta du lịch như thế nào?

Trí tuệ nhân tạo đang dần định hình lại cách con người lên kế hoạch và trải nghiệm du lịch. Từ những video được cá nhân hóa trên Instagram Reels cho đến các công cụ đặt vé có thể xây dựng cả hành trình chỉ trong vài giây, AI đang trở thành một lực đẩy mạnh mẽ trong cách chuyến đi được hình dung, đặt chỗ và tận hưởng. Tuy nhiên, sự thay đổi này cũng đặt ra một câu hỏi lớn: AI đang trao cho du khách nhiều tự do hơn, hay âm thầm dẫn dắt lựa chọn của họ?

Trao đổi với AI News, Fahd Hamidaddin – CEO sáng lập Cơ quan Du lịch Saudi Arabia và Chủ tịch hội nghị TOURISE sắp diễn ra – cho rằng AI có thể làm được cả hai. Trong cuộc trò chuyện sâu rộng, ông chia sẻ cách AI đang thay đổi việc khám phá điểm đến, cá nhân hóa trải nghiệm, giao thoa văn hóa và các vấn đề đạo đức, đồng thời nhấn mạnh vì sao ngành du lịch cần thiết lập những “lan can an toàn” rõ ràng khi công nghệ ngày càng đóng vai trò chủ động.

AI như một người bạn đồng hành du lịch

AI đang thay đổi cách con người khám phá điểm đến. Thay vì những danh sách du lịch chung chung, các nền tảng hiện nay mang đến nội dung mang tính cá nhân hóa cao. “AI đã biến việc khám phá du lịch thành một tấm canvas cá nhân,” Hamidaddin nói. “Những nền tảng như Instagram Reels không chỉ còn là ‘đi đâu’, mà đang gợi mở những hành trình được thiết kế riêng cho từng người.”

Sự thay đổi này không chỉ giúp tiết kiệm thời gian. Bằng cách làm nổi bật những điểm đến ít người biết, AI có thể phân bổ lại dòng khách, giảm áp lực cho các địa điểm quá tải, đồng thời giới thiệu cho du khách những trải nghiệm bản địa chân thực vốn dễ bị bỏ qua.

Hamidaddin cho rằng giai đoạn tiếp theo sẽ là agentic AI – AI không chỉ đưa ra gợi ý mà còn tự hành động. Ông hình dung một tương lai nơi AI tự động đổi chuyến bay khi thời tiết xấu, điều chỉnh lịch trình và sắp xếp lại đặt chỗ theo thời gian thực. “Đó là du lịch không ma sát – khi hậu cần mờ dần và hành trình trở thành trung tâm,” ông nói.

Cá nhân hóa hay sự dẫn dắt vô hình?

Các hệ thống đặt chỗ dựa trên AI hứa hẹn mang đến những gợi ý siêu cá nhân hóa, phù hợp với sở thích và ngân sách của từng người. Điều này giúp việc lập kế hoạch trở nên nhẹ nhàng và giàu cảm hứng hơn, nhưng cũng tiềm ẩn rủi ro.

“Khi được hỏi AI trao quyền hay âm thầm dẫn dắt du khách, câu trả lời là cả hai,” Hamidaddin thừa nhận. “AI có thể trao quyền cho du khách theo cách chưa từng có, nhưng nếu thiếu kiểm soát, thuật toán có thể thu hẹp tầm nhìn, đẩy mọi người vào những lựa chọn quen thuộc. Rủi ro này càng lớn với agentic AI – khi AI bắt đầu ra quyết định thay con người.”

Theo ông, minh bạch và trách nhiệm là điều không thể thương lượng. AI nên là chiếc la bàn, không phải chiếc lồng, và quyền quyết định cuối cùng phải luôn thuộc về du khách.

Niềm tin và tính minh bạch

Sự cân bằng giữa cá nhân hóa và quyền riêng tư sẽ định hình kỷ nguyên du lịch tiếp theo. Khi AI thu thập lượng lớn dữ liệu cá nhân, du khách ngày càng quan tâm đến việc dữ liệu của họ được sử dụng ra sao. Với Hamidaddin, niềm tin là nền tảng cốt lõi.

“Kỷ nguyên cá nhân hóa cao độ phải được xây dựng trên niềm tin,” ông nói. Giải pháp, theo ông, nằm ở sự minh bạch triệt để: đồng ý rõ ràng, giải thích dễ hiểu và quyền lựa chọn thực sự.

Điều này càng quan trọng hơn khi agentic AI có thể tự động đặt, điều chỉnh hoặc hủy kế hoạch du lịch. Du khách cần có cách rõ ràng để kiểm soát và hiểu những hành động đó. “Đổi mới thực sự không chỉ cá nhân hóa hành trình, mà còn bảo vệ sự tự chủ và niềm tin của du khách,” ông nhấn mạnh.

TOURISE và việc thiết lập chuẩn mực

Hamidaddin sẽ dẫn dắt các cuộc thảo luận về những chủ đề này tại hội nghị TOURISE đầu tiên tổ chức ở Riyadh vào tháng 11 tới. Ông coi đây là cơ hội để định hình các tiêu chuẩn toàn cầu cho việc ứng dụng AI trong du lịch, thay vì chỉ phô diễn công nghệ.

TOURISE hướng đến việc xây dựng khung đạo đức chung cho AI, thúc đẩy hợp tác nhằm giải quyết vấn đề quyền riêng tư, nhân lực, tính bền vững và đào tạo lực lượng lao động du lịch trong kỷ nguyên AI.

Giao thoa văn hóa và tăng trưởng kinh tế

Ảnh hưởng của AI không dừng lại ở logistics. Công nghệ này còn đang thay đổi cách giao thoa văn hóa và phát triển kinh tế, đặc biệt tại Saudi Arabia. “AI đang xóa bỏ rào cản ngôn ngữ, văn hóa và kinh tế, tạo ra những kết nối chân thực vượt xa việc tham quan đơn thuần,” Hamidaddin chia sẻ.

Saudi Arabia đang sử dụng AI để làm nổi bật các di sản văn hóa như AlUla hay Diriyah, đồng thời hỗ trợ nghệ nhân, lễ hội và doanh nghiệp nhỏ. Agentic AI hứa hẹn mang đến trải nghiệm du lịch mượt mà hơn, giúp du khách tập trung vào văn hóa thay vì kế hoạch.

Theo dự báo, đến năm 2030, AI có thể đóng góp khoảng 135 tỷ USD vào GDP của Saudi Arabia, trong đó du lịch giữ vai trò quan trọng. Tuy nhiên, với Hamidaddin, tác động lớn nhất vẫn là “những mối liên kết giữa con người”.

Hành lang đạo đức cho AI trong du lịch

Khi AI đảm nhận nhiều trách nhiệm hơn, các tiêu chuẩn đạo đức rõ ràng trở nên thiết yếu. Hamidaddin nhấn mạnh việc minh bạch trong sử dụng AI, kiểm toán thuật toán để tránh thiên lệch, trao quyền kiểm soát dữ liệu cho du khách và thiết kế hệ thống thúc đẩy đa dạng văn hóa, khả năng tiếp cận.

“Với agentic AI, mức độ rủi ro tăng lên. Khi AI hành động thay con người, chúng ta phải đảm bảo minh bạch, khả năng giải thích và trách nhiệm giải trình. Quyền chủ động của AI không bao giờ được thay thế quyền tự chủ của con người,” ông nói.

Một kỷ nguyên du lịch mới

Hamidaddin tỏ ra lạc quan về tương lai. Ông tin rằng du lịch đang trở nên mang tính chuyển hóa mạnh mẽ trở lại, nơi rào cản ngôn ngữ biến mất, lịch trình thích nghi theo thời gian thực và mỗi chuyến đi đều hỗ trợ cộng đồng địa phương.

Tại Saudi Arabia, các nền tảng như “Spirit of Saudi” đã ứng dụng AI để giới thiệu những trải nghiệm chân thực, từ sa mạc đến các xưởng thủ công. Bước tiếp theo là những hành trình agentic, nơi AI xử lý hậu cần một cách liền mạch, để du khách tập trung vào khám phá và kết nối.

“Tại TOURISE, tôi tin rằng chúng tôi không chỉ định hình tương lai du lịch, mà còn khởi động một kỷ nguyên mới của sự kết nối và thịnh vượng chung trên toàn cầu,” ông kết luận.